و کار کلامی که در حوزه عرض میکنیم، فوراً ذهن نرود به نوشتن چهار جلد کتاب. در بحث کلامی که ما میگوییم، بیشتر کار حوزه، نشر نیست، بیش از نشر، تولید است؛ تولید فکر کلامی. حالا تولید بشود، بعد یک وقتی نشر خواهد شد؛ نشر، مسئله‌ی دوّم است. این‌جور نباشد که حالا خیال کنیم که ده جلد کتاب مثلاً درباره‌ی یک مسئله‌ای نوشتیم تمام شد؛ نه، حوزه باید تولید کند فکرهای نو را در زمینه‌های کلامی. عزیزان من! امروز شبهه‌های نویی هست، شبهه‌های خطرناکی هست؛ آن شبهه‌های قدیمی تمام شد. امروز شبهه‌ی ابن‌کمونه38 را کسی نمی‌آورد مطرح کند؛ امروز شبهات عظیم کلامی در تمام زمینه‌های کلامی وجود دارد. شما از اصل توحید و اصل لزوم دین بگیرید، تا برسید به وجود صانع و توحید صانع و نبوّت عامّه و نبوّت خاصّه و بعد مسئله‌ی ولایت و مسائل گوناگونی که در زمینه‌های دینی و اسلامی وجود دارد؛ همه‌ی اینها مورد بحث است و شبهه نسبت به همه‌ی اینها امروز وجود دارد. خب، چه کسی جواب بدهد؟ مگر علما، مرزداران عقیده نیستند؟ مرزهای عقیده مدافع ندارد، رها و لخت است. مگر [این‌جوری] میشود؟ چه کسی جواب خدا را در مقابل ایتام آل‌محمّد که بی‌دفاع در معرض این امواج قرار گرفته‌اند خواهد داد؟ این هم یکی از مشکلات اصلی ما است.

«27»